Duyun-u Umumiye Nedir ?

Osmanlı devletinin dış borçları ve bunların ödenmesi için kurulan yönetimin adı.

Osmanlı devleti Kırım savaşından sonra (1856), dış ülkelerden borç almaya başlamıştır. Abdülmecit ve Abdüllaziz zamanında çok borç alındı. Bunların büyük bir bölümü ile saraylar yapıldı; eski borçlar ve komisyonlar ödendi. Az bir bölümü ile de savaş gemileri alındı ve demiryolları yapıldı. Bu hesapsız harcamalar yüzünden II. Abdülhamid zamanmda çok para sıkıntısı çekildi. Bu padişah gereksiz masraflar yapmadı. Tutumlu davranmaya da önem verdi. Fakat bozulan mali durum düzeltilemedi. Borçların faizleri bile ödenemedi. Borç alınan ülkeler, alacaklarını kurtarmak için, Osmanlı devletine, Maliye bakanlığı dışında bağımsız Düyun-u Umumiye idaresini kurdurdular (1881). Yedi kişilik bir konsey bu idareyi sağlayacaktı. Konsey, kendi memurlarını dilediği gibi atayabilecekti. 5000 kişilik kadrosunun yüzde ikisi yabancı, ötekileri yerli olacaktı.

Borçların toplamı 278 milyon Türk lirası kadardı. Bu borç, indirilerek 116 milyon liraya bağlandı. Düyun-u Umumiye idaresi emrine, tuz, tütün, ispirto tekeli, ipek aşarı, pul ve damga vergisi, Bulgaristan ile Doğu Rumeli vergisi ve daha başka gelirler bırakıldı. Düyun-u Umumiye idaresi, bu vergileri ve gelirleri toplayıp borçların faizlerini ve amortismanlarını ödemeyi sağlayacaktı. Cumhuriyetle birlikte Düyun-u Umumiye idaresi kaldırıldı. Varılan anlaşmaya göre yeni Türk devletine düşen 85 milyon liralık borç taksitlere bağlanarak ödendi.

30 / Haz / 2018