Fenomen Nedir ?

Fenomen (meydana çıkan, görünenden), duyularla kavranabilen ve şuur tarafından bilinen her şey ve genel olarak da ilmin konusu olabilen her olaya verilen addır. Buna göre, şuurun konusu olabilen görünürdeki her şey, fenomendir. Bu görünürdeki şey, ister dışarıdaki ve kendi başına var olan bir olay olsun, ister bir iç olay veya şuur olayı olsun, bunlar bir taraftan tabiat ilimlerinin konusunu meydana getirdikleri gibi, diğer taraftan da klasik psikolojinin tasarladığı düşünce, duygu ve istek gibi ruhî olayları teşkil ederler ve dış alem de denilen tabiatı kavramamıza yardımcı olurlar.

Bundan başka, bir de gerek bir dış gerçeklik (realite) veya kendi başına ve iç faaliyet yahut şuurla şartlanmış bir olay söz konusu edilsin, fenomenoloji ye konu olan bir fenomen de vardır ki, bu durumda da fenomenin özelliği şuura çarpar ve kendini belirtir.

Kant’a göre, mümkün tecrübenin konusu olan, yani mekan ve zamanda her görünür olan ve kategorilerle belirlenmiş ilişkileri her belirten şey, fenomendir. Bir yandan fenomen, bilginin sırf maddesine ve diğer taraftan da numen’e veya kendi başına olan şeye zıttır. Kant'ın anlayışınca, biz ancak fenomenleri bilebiliriz, tecrübenin konusu haline gelmesi için numenlerin fenomenler halinde belirmesi gerekir; demek oluyor ki, numenler hiç bir zaman bilinemez. Kant’ın bilinemezciliği ve fenomenizm (fenomenalizm)’i diye adlandırılan görüş budur.

Ayrıca, eşyanın alelade akışı içinde, bitkilere, hayvanlara ait olan acayiplikler, başka deyişle hayret uyandıran şeyler, fenomen olarak vasıflandırılır.

20 / Haz / 2018

Yorum Yazınız