Gazi Ahmet Muhtar Paşa

Osmanlı kumandanı, devlet adamı ve heyet alimi. Bursa’da doğmuştur. Katırcıoğlu ailesindendir. Bursa Askerî İdadisi’ni bitirdikten sonra, Harbiye Mektebi’ne girmiş, buradan kurmay yüzbaşı olarak mezun olmuştur (1861). İlk başarısını Hersek ve Karadağ’da çıkan ayaklanmalar sırasında Karadağ’da göstermiştir. Veliaht Yusuf İzzettin Efendi’ye hoca olmuş, Abdülaziz’in Avrupa gezisine katılmıştır. İlk önemli askerî görevi olan Yemen ve Asir havalisindeyken (1870) mirlivalığa yükselmiş; burada gösterdiği başarı üzerine müşir ve bir vilayet haline getirilmiş olan Yemen ve Asir’e vali ve kumandan tayin edilmiştir (1871).Daha sonra Nafıa nazırı, Girit vali ve kumandanı, ikinci ordu müşiri olmuş; 1876’da Hersek ve Bosna’da çıkan isyanları bastırmıştır.

Ahmed Muhtar Paşa, 1877 Osmanlı-Rus Savaşı’nda yaptığı Kars ve Erzurum savunmalarıyla ün kazanmış, II. Abdtilhamid tarafından kendisine Gazi unvanı verilmiştir. 1878’de Erkan-ı Harbiye reisi olmuş, ayrıca Tophane Müşiri tayin edilmiştir. 1879 Mart’ında Üçüncü Ordu müşiri olarak Manastır valiliğine gönderilmiş, sonra padişahın başkanlığında kurulan Teftiş-i Askerî Yüksek komisyonu başkan vekilliğine tayin edilmiştir (1880). 1892’de fevkalade komiser olarak gönderildiği Mısır’da uzun süre kalmış; II. Meşrutiyet’in ilanından sonra İstanbul’a gelmiştir. Bundan sonra emekli olan Gazi Ahmed Muhtar Paşa, Hareket Ordusu İstanbul’a geldiği zaman (1909) faal hareketlere girişmek istemiş; V. Mehmed’e saltanatı haber veren heyette bulunmuştur. 22 Temmuz 1912’de sadarete getirilen Gazi Ahmed Muhtar Paşa’nın kurduğu kabinede üç eski sadrazam olduğu için Büyük Kabine adını almıştır. 29 Ekim 1912’de sadaretten ayrılmış. 21 Ocak’ta da İstanbul’da ölmüş, Fatih Camii haziresine gömülmüştür.

Eserleri: EI-Basîta Risalesi (1866); Sergüzeşt-i Hayatımın Cild-i Sanisi (1877); Mihat ve’l-Edvar Zeyli (1897); Islahat-ı Takvim (1890); Takvimü’s-Sînin; Takvim-i Sal (1910); Anadolu Rus Muharebesi (1910); Bir Arîza (1910); Sera-irü’l-Kur’an (1918)

08 / Tem / 2018