Horasan Neresidir ?

Horasan, Güneybatı Asya’da bir coğrafi bölgedir. Büyük kısmı İran’dadır (323.703 km²),Doğu Horasan, Afganistan’ın kuzeybatısını teşkil etmektedir.

Kuzey Horasan ise bugün Türkmenistan Sovyet Cumhuriyeti’nin güney şerididir. Kuzey Horasan’ın tarihi merkezi Merv, Sultan Sencer dervinde büyük Selçuklu hakanlığı taht şehri olmuştur. Doğu Horasan’ın tarihi merkezi Herat, 1507’ye kadar Timurlu İmparatorluğu’nun taht şehri olmuş, o çağda iki milyon nüfusuyle dünyanın birinci şehri derecesine yükselmiştir. Batı Horasan’in tarihi merkezleri Tus ve Nişapur’dur. İkincisi Büyük Selçuklular’ın ilk taht şehridir. Tus’un yerini ise bugün Meşhed şehri almıştır.

Hazar'a yaklaşmakla beraber tam temas etmeyen, bugünkü Türkiye’nin yarısı büyüklüğünde denize çıkışı olmayan bu ülke, Orta Çağ Türk tarihinde binlerce defa geçer ve büyük ehemmiyet taşır. Zira Orta Asya'dan Orta (Yakın) Doğu’ya geçit teşkil eden ülkedir. Bir çok defa Türk hakimiyetine girmesine rağmen, bir Ari (İranlı) ülkesi idi. Karahanlılar, ülkeye girdikleri halde haki-miyetlerine alamadılar. Ayni zamanlar içinde Gazneliler’in eline geçti, fakat Hindistan’ı fethetme peşinde olan Gazneliler'i açık denize çıkartamadı. Yine aynı zamanlarda, XI. asrın başlarında Selçuklular ülkeye girdiler ve 1040’ta kesin şekilde fethederek imparatorluklarım ilan ettiler. Buradan hareket ederek Anadolu’yu fethettiler. Akdeniz’e, Karadeniz’e, Ege Denizi’ne, Kızıldeniz’e, Basra Körfezi ve Umman Denizi'ne çıktılar. Onun için Horasan’da kesin Selçuklu hakimiyetini sağlayan Dandanakan Meydan Muharebesi, bütün Türk tarihinin dönüm noktalarından biridir. Türkleri bir Orta Asya ve denize çıkışı olmayan kara kavmi halinden kurtarmış, açık denizlere çıkarmış ve Türkiye devletinin kurulmasını (1074) temin etmiştir. Böylece Türk milletinin istikbali tamamen değişmiş ve Osmanlı imparatorluğunun temelleri atılmıştır.

20 / Haz / 2018

Yorum Yazınız