İstanbul Şehzadebaşı Camii ve Özellikleri

İstanbul’un Şehzadebaşı semtinde, Belediye Sarayı ile Bozdoğan su kemeri arasında bulunan cami.

Eser Kanuni Sultan Süleyman tarafından, 1543 yılında, genç yaşta (22 yaşında) ölen oğlu Saruhan (Manisa) Valisi Şehzade Mehmed’in hatırasına yaptırılmıştır. İnşaatı 1543 - 1548 yıllarında tamamlanan caminin mimarı Sinan’dır. Cami, çevresinde yer alan medrese, imaret, tabhane ve türbelerle beraber bir külliye oluşturmaktadır. Caminin ibadet mekanı, kare bir plana sahiptir. Orta kubbe dört  tarafından yarım desteklenmiş, köşelere dört küçük kubbe yerleştirilmiştir. Caminin 12 sütuna oturan 16 kubbeli şadırvan avlusundan başka, bir dış avlusudaha vardır. Cami içi ile şadırvan avlusundaki malakari kalem işleri, dekorasyon bakımından değerlidir. Camide bulunan Şehzade Mehmed Türbesi ise, sanat bakımından Sinan’ın ölümsüz eserlerinden sayılır. Caminin haziresinde ayrıca değerli çinilerle müzeyyen Rüstem Paşa, Sadrazam Bosnalı Gazi İbrahim Paşa ve Destari Mustafa Paşa ile Şehzade Mahmud, Hatice Sultan, Fatma Sultan ve daha bir çok ünlü kişilere ait eserlerle, türbe mimarisi açısından zengin bir kolleksiyon oluşturur.

Sinan, mimarbaşı olduktan kısa süre sonra Şehzade manzumesini yapmıştır. Bu eserin en mühim özelliği ibadet yerinde merkezi planın uygulandığı ilk örnek olmasıdır. Sinan caminin dış mimarisinde de, daha önce görülmeyen bir eleman kullanmış, yan cephelere, giriş hizasında revaklar yerleştirerek, Beyazıd Camisi’nde görülen ağır kütle tesirini yumuşatmıştır. Kubbeden gelen yükleri karşılayan ağırlık kulelerinde Sinan’ın gerçekleştirdiği form, üstün bir plastik değer kazanmıştır. Ayrıca ikişer şerefeli iki minarenin dekoratif özelliği ve kütle bütünlüğü içinde caminin mimari elemanları arasındaki tesirli ve güçlü proporsiyon (nisbet, oran), ilgi çeken önemli hususlardır. Bu vasıfları ile Şehzade manzumesi, ilk deneme olmasına rağmen, klasik dönemin en cesur adımı sayılır. Bir çok yönden değer taşıyan bu cami, böylece Osmanlı mimarisinin en güzel yapılarından biri olmak şerefini kazanmıştır.

27 / Haz / 2018

Yorum Yazınız