Neyzen Tevfik ve Şiirleri

Hiciv şairi ve neyzen. (1879-1953). Soyadı Kolaylı'dır. Bodrum'da doğdu. Rüştiye öğretmeni Fehmi Efendi'nin oğludur, ilkokula başladığı yıl yaşadığı bir olayın üzerindeki güçlü etkisi, ömür boru sara nöbetleri geçirmesine sebep oldu.

13-14 Yaşlarına kadar dağlarda, kırlarda başıboş dolaşarak yaşadı. Bir gün Urla'da yürürken bir berber dükkanından duyduğu ney sesinden etkilendi ve ilk ney derslerini berber Kazım Efendi'den almaya başladı. Öğrenimine İzmir İdadisinde yatılı olarak devam etse de sık sık geçirdiği sara nöbetleri yüzünden bir süre sonra okulu bırakmak zorunda kaldı. Evden kaçarak İzmir Mevlevihanesi'ne gidiyordu. Burada neyzen Cemal Bey'den ney dersleri aldı. Uç yıl kadar devam ettiği bu dergahta pek çok şair, edebiyatçı ve fikir adamıyla tanıştı. Şiir yeteneğini de burada geliştirme fırsatı bulan Neyzen Tevfik, özellikle Şair Eşref'in etkisinde kaldı. 1898'de İstanbul'a gelerek Fethiye Medresesi'ne yerleşen Neyzen, 4 yıl süreyle çeşitli dersler aldı. Adı yavaş yavaş duyulmaya başlamıştı ve çeşitli saray ve konaklarda ney çalıyordu. Bu arada Galata ve Yenikapı mevlevihanelerine devam etti. Dönemin aydınlarıyla olan birlikteliği saraya ve saltanata cephe almasına neden oldu. Hiciv dolu şiirleri ve pervasız sözleri sonunda 1903 yümda Mısır'a kaçmak zorunda kaldı. 2. Abdülhamid'i hicveden bir manzumesi nedeniyle gıyabında idam kararı verildi. 2. Meşrutiyetin ilanından sonra İstanbul'a döndü. Hastalığı ve alkol alışkanlığı nedeniyle sık sık tedavi gördü. 1953'te öldü ve Kartal Mezarlığı'na gömüldü.

Türk edebiyatında Nefî ve Eşref'ten sonra hiciv ve taşlama türünün son temsilcisi kabul edilen Neyzen Tevfik, düşünce ile mizahı büyük bir ustalıkla birleştirmiştir. Ancak din hakkındaki alayvari üsluplu ve sarhoş ağızlı şiirleri ve hiçbir derinliği olmayan söylemleri nedeni ile de Türkiyeli müslümanlar tarafından iyi olarak algılanamamıştır.

15 / Tem / 2018