Tepedelenli Ali Paşa

Osmanlı devlet adamı (1744-1822). Çeşitli görevlerde bulunduktan sonra Yanya mutasarrıfı oldu. 1787'de başlayan Avusturya ve Rusya savaşlarına katıldı. Sırbistan'da çıkan ayaklanmaları bastırdı.

Napoleon Mısır seferine başlarken Fransızların eline geçmiş olan Zanta, Kefalonya ve öteki adalar, Rus donanması ile birlik olan Osmanlı donanması tarafından alındı. Bu sırada Tepedelenli Ali Paşa da özel olarak yetiştirdiği ordusu ve hazırladığı donanma ile Fransız kuvvetlerini Preveze yakınlarında bozguna uğrattı (1798). 3. Selim, bu başarısına karşılık ona vezirlik verdi. 1802'de Rumeli beylerbeyliğine atandı. Buradaki ayanlarla arasında anlaşmazlık çıktığı için, beylerbeylik görevi üzerinden alındı. Fakat yine de Makedonya'nın en güçlü valisiydi. Yanya ve çevresini kalkındırmaya çalıştı. Bu arada giderek bildiğini okumaya başladı, sarayın emirlerini dinlemez oldu.

Yanya ve çevresindeki Rumlar, Tepedelenli Ali Faşa'dan korkuyorlar, ayaklanma çıkarmaktan çekmiyorlardı. İstanbul'daki Fener Rumları, 2. Mahmut'un güvenini kazanmış olan Halet Efendi ile yakın ilişki kurmuşlardı. Ondan yararlanarak padişahla Tepedelenli Ali Paşa'nın arasını açtılar. Bir yandan da, Yunanistan'ın bağımsızlığı için çalışan Etniki Eterya derneği, Tepedelenli Ali Paşa ile işbirliği yapmaya başladı. Bu. durum öğrenilince, Tepedenli Ali Paşa'nın ve çocuklarının bütün rütbeleri ve görevleri geri alındı. Kendilerine Tepedelen kasabasında oturmaları bildirildi. Tepedelenli Ali Paşa buna uymayarak ayaklandı. Üzerine kuvvet gönderildi. Yanya'da uzun süren bir savunmadan sonra teslim olmak zorunda kaldı. Vurularak öldürüldü.
 

07 / Tem / 2018